Oʻzbekiston Markaziy banki Islom moliya kengashini tashkil etdi
![]()
Toshkent, Oʻzbekiston (UzDaily.uz) — Oʻzbekiston Markaziy banki Islom moliya kengashini tuzdi. Yangi kollegial organ mamlakatda islom moliyasini rivojlantirishni muvofiqlashtiradi va islom tamoyillariga muvofiq faoliyat yurituvchi banklar, mikromoliya tashkilotlari va boshqa moliya institutlari uchun yagona standartlarni ishlab chiqadi, deb xabar berdi regulyator matbuot xizmati.
Kengashning vazifalariga xalqaro talablar va milliy amaliyot asosida milliy islom moliya standartlarini ishlab chiqish, tartibga solish va nazorat qilish bo’yicha tavsiyalar tayyorlash, banklar va mikromoliya tashkilotlariga maslahat berish hamda Islom moliya sektori uchun standartlarni ishlab chiqadigan Islom moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) faoliyatida Markaziy bankni vakillik qilish kiradi.
Kengash besh a’zodan iborat bo’lib, ular orasida Islom huquqi bo’yicha to’rtta mutaxassis va Islom moliyalashtirish bo’yicha bitta texnik mutaxassis bor.
Oʻzbekiston Musulmonlar idorasi Fatvo markazining bosh mutaxassisi Saijamol Masayitov Kengash raisi etib tayinlandi. Fatvo markazining bosh mutaxassisi Muhammadyubxon Homidov rais oʻrinbosari etib tayinlandi. Boshqa aʼzolar qatorida Fatvo markazi mutaxassislari Hikmatilla Toshtemirov va Abdullatif Tursunov, shuningdek, Orient Audit Group auditorlik kompaniyasining boshqaruvchi hamkori Ahrorjon Saʼdullayev ham bor.
Markaziy bank ma’lumotlariga ko’ra, Kengash a’zolarining aksariyati Islom qonunchiligi sohasida ko’p yillik tajribaga ega, O’zbekiston Musulmonlar idorasi Ulamolar kengashida ishlaydi va Islom moliyalashtirish bo’yicha xalqaro AAOIFI sertifikatlariga ega. Sa’dullayev bank va moliya sohasida 20 yildan ortiq tajribaga ega va ilgari Markaziy bank, Aloqabank, KDB Bank Uzbekistan va KPMG, Ernst & Young va Grant Thornton xalqaro audit firmalarida lavozimlarda ishlagan.
Kengash oʻz faoliyati toʻgʻrisida Markaziy bank boshqaruviga yillik hisobot taqdim etadi.
Oʻzbekiston ilgari Islom moliyasini rivojlantirish boʻyicha qonunchilik choralarini qabul qilgan edi. 2022-yil aprel oyida mikromoliya tashkilotlariga Islom moliya xizmatlarini koʻrsatishga ruxsat beruvchi qonun qabul qilindi. Keyinchalik Markaziy bank mudoraba, murabaha, musharaka, ijara va salam bitimlarini oʻz ichiga olgan bunday xizmatlarni tartibga soluvchi qoidalarni tasdiqladi.
Manbada keltirilgan ma’lumotlarga ko’ra, Markaziy bank raisi o’rinbosari Abrorxo’ja Turdaliev 2025-yil oktyabr oyida O’zbekiston 2030-yilga kelib 10 ta islom bankini tashkil etishni rejalashtirayotganini, uchta davlat banki esa islom bank oynalarini joriy etishini aytgan edi. Joriy yilning mart oyida bo’lib o’tgan prezidentlik yig’ilishida 2026-2030-yillarda kamida bitta tijorat bankida islom oynasini ochish va to’liq islom bank tamoyillari asosida ishlaydigan ikkita bankni tashkil etish rejalari ham e’lon qilingan edi.
Manba shuningdek, prezident keyinchalik 29-iyundan kuchga kiradigan Islom bank faoliyatini joriy etish to’g’risidagi qonunni imzolaganini ta’kidlaydi. Qonunchilikda Islom moliyaviy operatsiyalari turlari, banklar uchun litsenziyalash talablari va ularning faoliyatini tartibga soluvchi soliq tizimi belgilangan.

