Toshkent, Oʻzbekiston — 2025-yil 11-noyabr.
Oʻzbekiston Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi mamlakatda islomiy bank va moliya tizimi uchun huquqiy asos yaratadigan qonun loyihasini ikkinchi va yakuniy oʻqishda ma’qulladi. Mazkur qonun loyihasi Soliq kodeksi va Fuqarolik kodeksi kabi bir nechta milliy qonunlarga oʻzgartishlar kiritishni nazarda tutadi va endi Senat ko‘rib chiqishiga yuboriladi.
Qonun loyihasi Islomiy banklarni rasman tan oladi va Shariat tamoyillariga mos xizmatlar koʻrsatuvchi moliya muassasalari uchun alohida litsenziyalash tartibini joriy etadi. Shuningdek, oddiy tijorat banklariga shu tartib doirasida islomiy oynalar (Islamic windows) ochishga ruxsat beradi.
Hujjat Murabaha, Mudaraba, Musharaka, Vakala va Salam kabi islomiy moliyaviy vositalarni belgilab beradi hamda islomiy moliya tashkilotlariga tovar asosidagi moliyalashtirish va aksiyadorlik ishtirokida faoliyat yuritish imkonini beradi. Bu faoliyatlar ilgari Oʻzbekistonning “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonuni doirasida cheklangan edi.
Qonun, shuningdek, islomiy moliya bitimlari uchun maxsus soliq tizimini joriy etadi. Bu tizim ilgari islomiy bitimlarda kuzatilgan qo‘shaloq soliqqa tortish muammosini bartaraf etishga qaratilgan. Shuningdek, islomiy banklar va mikromoliya tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladigan ayrim notarial harakatlar (masalan, mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish) davlat bojidan ozod qilinadi.
Qonun loyihasi doirasida O‘zbekiston Markaziy banki huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etilishi nazarda tutilgan bo‘lib, u islomiy moliyaning joriy etilishi, litsenziyalash va shariat standartlarini nazorat qiladi.
Qonun loyihasi deputatlar tomonidan katta qo‘llab-quvvatlovga ega bo‘ldi — 127 nafar deputatdan 125 tasi ikkinchi o‘qishda va 126 tasi yakuniy ovoz berishda uni ma’qulladi. Prezident tomonidan imzolanganidan so‘ng, bu hujjat mamlakat moliya tizimida islomiy bank xizmatlarini bosqichma-bosqich joriy etish uchun yangi bosqichni boshlab beradi.
Hozirda bir nechta banklar — Trustbank, Ipak Yo‘li Bank va Kapitalbank — Shariat tamoyillariga mos mahsulotlar taklif qilmoqda yoki ishlab chiqmoqda. Bu jarayonlarda ular Islom xususiy sektorni rivojlantirish korporatsiyasi (ICD) bilan hamkorlik qilmoqda. Shuningdek, Orient Finans Bank, Turonbank va Xalq Banki kabi moliya muassasalari Islom taraqqiyot banki instituti (IsDBI) tomonidan tashkil etilgan o‘quv dasturlarida faol ishtirok etmoqda.
Manba: https://www.islamicfinancenews.com/all
